|
KIRIM KANGO HASTALIĞI VE
KENE
Dünyayı kasıp kavuran kuş gribi paniğinin ardından başlayan kene
kabusu; ölenlerin sayısının her geçen gün artmasıyla büyüyor.
Uzmanlarımız Sizin için Kırım Kango Hastalığını Kene, ve Çözümleri
konusunda araştırmalar yaptılar:
KENELER NEREDE BULUNUR, NASIL TANINIR?
Keneler, yabani yada evcil hayvanların üzerindeki doğal parazitlerdir.
Ayrıca otlaklarda, çalılıklarda, yeşil alanlarda da serbest olarak
bulunabilirler.
Oval şekilli, bej-kahverengi renkli, küçük, 6-8 bacaklı uçamayan
sıçrayamayan canlılardır.
Yapıştığı canlının cildine yerleşerek kanı ile beslenir ve şişer. Bu
esnada hastalığı bulaştırabilir. Yapışmış bir kene insandan insana
atlamaz.
Cilde yerleşen kenenin çevresinde ertesi gün hafif kızarıklık başlar.
Kenenin kan emmeye devam etmesi ile kene şişerek büyür.
KENE OLDUĞU NASIL ANLAŞILIR?
 Keneler
otlaklar, çalılıklar, ve kırsak alanlarda yaşar. Küçük oval şekildedir.
6-8 bacaklı uçamayan, sıçramayan hayvanlardır. Hayvan ve insanların
kanlarını emerek beslenirler, bu şekilde hastalıkları insanlara
bulaştırırlar.
HANGİ TÜRLERİ ÖLDÜRÜCÜ ?
Kırım Kango Ateşi insanlara başlıca vektör olan
Hyalomma cinsi kenelerle bulaşır. Günümüzde yaklaşık 850 tür kene vardır
ve bunların 30 kadarı hastalığın bulaşmasında rol oynar. Avrupa ve Güney
Afrika arasında göç eden göçmen kuşlar üzerinde, vektör kene larvaları
vardır. Bu göçmen kuşlar virüsün iki kıta arasında taşınmasına yol açar.
GÖÇMEN KUŞLAR ÜZERİNDEN AKLA GELEBİLECEK HER YERE KENELERİN
DÖKÜLME İHTİMALİ VARDIR.
KİMLER RİSK ALTINDA ?
1- Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar
2- Veterinerler
3- Kasaplar
4- Sağlık Personeli
5- Yeşil alanlarda tedbirsiz kamp ve piknik yapanlar ve
bu alanlarda çalışanlar
6- Bahçeli Konutlarda oturanlar.
HANGİ MEVSİM EN TEHLİKELİ?
KKHA mevsimsel özelliğe sahiptir. Yurdumuzda Mayıs –
Kasım aylarında görülmektedir. Özellikle bu dönemlerde önerilen tedbirleri
dikkate almak hastalığın kontrolünü sağlayacaktır.
KENE ISIRIĞI VE BELİRTİLERİ:
Kene ısırığından 1-9 gün sonra veya virüs taşıyan kan
temasından 4-13 gün sonra ani başlayan ateş, baş ağrısı, halsizlik,
yorgunluk, eklem ve kas ağrısı, bulantı, kusma, ishal; başlangıç
bulgularıdır. Bunları boğaz ağrısı , sarılık, ışığa karşı aşırı
hassasiyet, duygu-durum değişiklikleri izleyebilir. Hastalığın
ilerlemesiyle deri altına kanama, burun ve diş eti kanamaları, kanlı
balgam, idrarda kanama, iç organlarda kanama görülebilir.
Hastalarda görülen şikâyet ve bulgular; ateş, kırgınlık, baş ağrısı,
halsizlik, kollarda, bacaklarda ve sırtta şiddetli ağrı ve iştahsızlıktır.
Bazen kusma, karın ağrısı veya ishal olabilir. İlk günlerde yüz ve göğüste
morarma ve gözlerde kızarıklık dikkati çeker. Yine gövde, kol ve
bacaklarda morarmalar oluşabilir. Vücudun değişik bölgelerinden kanamalar
(Burun kanaması, idrardan kan gelmesi, vajinal kanama vb) sıktır.
Genellikle karaciğer tutulumuna bağlı hepatit görülür. Şiddetli seyreden
hastalarda hastalığın ilk haftasından itibaren karaciğer ve böbrek
yetersizlikleri görülebilir. Bu hastalıkta iyileşme biraz daha uzun
sürmektedir. Ölüm daha çok hastalığın ikinci haftalarında görülebilmekte
ve oldukça yüksek oranda (% 30) gözlenmektedir. Hastaların laboratuvar
tetkiklerinde özellikle kan hücrelerinde (lökositler ve trombositler)
azalma dikkati çekmektedir. Ayrıca karaciğer testlerinde bozulma ve
koagülasyon testlerinde bozulma sonrası kanamaya eğilim artmaktadır. Bariz
kanama olmasa da kan değerlerinde düşme gözlenebilir
OLDÜRÜCÜ MÜ ?
Hafif ve orta derecede klinik seyir gösterenler
yaklaşık 9-10 günde iyileşir. İyileşen olgularda hasar kalmaz. Ağır ve
ileri derecede ise klinik bulguların ikinci haftasında ortalama %30
ölüm görülür 2005 yılı sonu resmi kayıtlara göre Türkiye’de
bildirilen 445 vakadan 21’i kaybedilmiştir
HAVA YOLUYLA DA BULAŞIR MI?
Genellikle hava
yoluyla bulaşmadan bahsedilmemekle birlikte bu hususta da dikkatli olmak
gerekir. Ayrıca kan ve vücut sıvıları ile temastan kaçınılmalıdır. Bu
şekilde bir temasın söz konusu olması, temas eden kişinin en az 14 gün
kadar ateş ve diğer belirtiler yönünden takip edilmesi gerekir.
KENE NASIL UZAKLAŞTIRILMALI?
Keneler yumurta
dönemleri hariç diğer biyolojik evrelerinde insanlara hücum ederek kan
emebilir. Mümkün olduğunca bu kenelerin bulunduğu alanlardan
kaçınılması gerekmektedir. Vücuda yapışmamış olanlar dikkatlice toplanıp
öldürülmeli yapışan keneler ise kesinlikle ezilmeden ve kenenin ağız kısmı
koparılmadan (bir pensle sağa sola oynatarak, çivi çıkarır gibi) mümkünse
bir sağlık kurumuna başvurarak çıkartılır.
KENE ISIRIĞINDA İLK YARDIM :
Kene, ısırılan vücut
bölgesine önce lokal anestezik bir madde salgılar. Bu nedenle kişi ilk 24-
48 saat içinde ısırığı görmezse hissedemez.. Hastalık ısırıldıktan 16-24
saat sonra bulaşıcı hale gelirken bulaşıcılık 3-5. günlerinde en yüksek
dereceye ulaşır. Bu durumda mutla bir doktordan yardım alınarak kene
vücuttan alınmalıdır.
GÖÇMEN KUŞLARLA BİRLİKTE KIRIM KANGO
VİRÜSÜNÜ TAŞIYAN KENELER KİLOMETRELERCE UZAĞA TAŞINABİLMEKTEDİR. YEŞİL
ALAN OLAN HER YERDE KENE SORUNU OLABİLİR
ÖZETLE: Köpek ve diğer hayvanların bulunduğu, bitki
örtüsü yoğun olarak yaşadığı yerlerdir. Üzerinde bulundukları hayvanın
kanıyla beslendikten sonra hayvan vasıtası ile evlerin içine kadar
gelirler. Ev içinde bir dişi çatlağa yumurta bırakırsa tek bir keneden bir
hafta içerisinde yüzlercesi oluşur.İnsanı ısırdığı yerde kaşınma, kızartı,
şişme olur.İç ve dış alanda kenelerle mücadele oldukça zordur. Ancak
birkaç uygulamadan sonra elimine edilebilirler. Kedi köpek türü ev
hayvanlarının veteriner kontrolünden geçirilmesi ve problemle
karşılaşıldığında profesyonel bir firmadan hizmet alınması gereklidir.
Kenelerin evin içinde ve dışında kontrolü için
mutlaka profesyonel bir servise başvurunuz.
|
